බැඳීම්

අම්මාගේ කළලයට අප එන්නේම බොහෝ ඥාතී මිත‍්‍රකම් ඇති කරගනිමින්ය. අප ජීවිතය ගැට ගසාගන්නේ මේ බැඳීම් මතය. ගුරුවරුන්, නෑයන්, පෙම්වතුන්, පෙම්වතියන්, මිතුරු මිතුරියන්, අසල්වැසියන්, හිත මිතුරන් ඇතුළු බොහෝ දෙනකුගේ බැඳීම් අපේ ජීවන ගමන ගෙවී යැයි. අපේ ලෞකික ජීවිතය ගැට ගැසී ඇත්තේම මේ බැඳීම් මතය. බැඳීම් ඇති වීමත් නැති වීමත් නිරන්තරයෙන් දුක් ගෙන දෙන්නේ, එය භෞතික ද අභෞතික ද යන්න මත නොවය, අදාළ ප‍්‍රාණියා හෝ අප‍්‍රාණවාචිය සමඟ ඇති සබඳතාවයේ ශක්තිවන්ත කම මතය. යම් පිරිස් තමා සමඟ ජීවත්වන්නන්ට වඩා තමා සතුව ඇති ප‍්‍රාණයක් නැති වස්තූන්වලට අපමණව ආදරය කරති.
බැඳීම් අත්හැරීම, සිහි නුවණින් අත්හැරීම නිවනට මඟ ඉක්මන් කරගැනීම යැයි බුද්ධ දේශනාවේ සඳහන් වන්නකි. බැඳීම් නිවනට ඇති මඟ පමා කරන්නකි. විද්‍යාවත් අවිද්‍යාවත් අතරත්, මුදලත් මනුසත්කමත් අතර පෙරළෙමින් පවතින සමාජයක, බුදුන්, ජේසුස් , ගාන්ධි, මැන්ඩෙලා වැනි අතිශය දුර්ලභ ගණයේ මිනිසුන් නැති ලොවක, ආදරය, මනුසත්කම පවත්වා ගැනීම දුෂ්කර කාර්යයක් බවට පත්ව ඇත. එකිනෙකා ආගම්, කුල මල ආදී නොයෙක දෑ වෙනුවෙන් සටන් කරත.ි
අප අපේ සමීපතයන් අතින් නිරන්තරයෙන් රැුවටීමට ලක්වෙති. නොසැලකිල්ලට ලක්වෙති. ඔවුහූ සිතා මතාම නොසලකා හරිති. සියල්ල අනිත්‍ය බව වටහා ගැනීමට මහා පරිමාණ බුද්ධියක් අවශ්‍ය නොවන්නේය. තමාගේ සතුට ඇත්තේ තමා සතුවය. තම තමන්ගේ ශක්ති ප‍්‍රමාණය ගැන දන්නේ, තම තමන්ය. අප විසින් බොහෝ දෙනා ද, බොහෝ දෙනා විසින් අප වද රවටන අතර, වෙනස ඇත්තේ ඒ ඒ රැුවටීම් කළ අවස්ථාව, රැුවටීම කරන ලද සිතුවිල්ල, රවටන ලද ප‍්‍රමාණය අනුවය. යහපත් සිතුවිල්ලකින් අන් අයකු රැුවටීම පත් වන අවස්ථා ද ඇත. අන් අයෙක් බේරා ගැනීම සඳහා බොරුවක් කීමට සිදුවන අවස්ථා  ඕනෑ තරම්ය.
දැඩි සේ ආදරය කරන අය අතින් රැුවටීමට ලක්වීම, නොසලකා හැරීමකට ලක්වීම බොහෝ සේ සිත් වේදනා ගෙන දෙන්නකි. එය මරණය ගෙ දෙන තරම් වේදනාකාරී වන අවස්ථා ද එමටය. එහෙත්, ඒ රැුවටීම නොසලකා හැරීම ශක්තියක් කරගෙන ජීවත්වීමය අවශ්‍ය වන්නේ. මරණයට පත්වීම බොහෝ පහසුය. එහෙත් වඩාත් වැදගත් වන්නේත්, අත්‍යවශය වන්නේත් දුෂ්කර වන්නේත් ජීවත්වීමය. එක් අයෙක් නිසා අප මරණය ළඟා කරගන්නේ නම්, අපට ආදරය කරන තවත් බොහෝ පිරිසක් දුක් වන බව ද අප මතක තබා ගත යුතුය. යම් පුද්ගලයකු අතින් රැුවටීම හෝ නොසලකා හැරීමට පත්වීම නිසා ජීවිතයේ සියල්ල අත් හරින්නේ නම්, ඒ තරම් අනුවණකාරී අන් යමක් තවත් නැත.
ජීවත්වීමට අරගල කරන බොහෝ දෙනා අප දැක නැතුවාට සැක නැත. මහරගම පිළිකා රෝහල ඊට කදිම තැනෙකි. යම් විටෙක එක් බැඳීමක්, මරණය මතක් කර දෙන විට, අපේ ජීවත්වීම අපේක්ෂා කරන තවත් බොහෝ බැඳීම පවතින බව අප අමතක නොකළ යුතුය. පිළිකා රෝහලේ ජීවන අරගලය කරන්නෝ බොහෝය. වෛද්‍යවරු ඔවුනට මරණය සඳහා දින නියම කරති. රෝගීහූ ඊට වඩා එක් දිනක් ජීවත්වීමට බොහෝ සේ අරගල කරති.
අප විසින් අපව මරණයට පත් කරගැනීමට කිසිදු අයිතියක් නැත. සරලව කියන්නේ නම්, සියදිවි නසා ගැනීමට අපට අයිතියක් නැත. අපට මරණය ගෙන එන්නේ ස්වභාවධර්මයයි. අප සොබාදම් මෑණියන්ගේ ¥ දරුවන්ය. අපේ මරණය සිදු විය යුත්තේ  සොබාදහම නියම කරන දිනයකදීය. දෛවයක් ඇත්නම්, ඒ නියම කරන දිනයකදීය. ගෙන ආ ආයු කාලයක් ඇත්නම්, ඒ ආයූ කාලය අවසානයේදීය.
අප තේරුම් ගත යුතු තවත් එක් දෙයකි. කෙතරම් බැඳීම් තිබුණද අප සියලූ දෙනාගේ සතුට රැුඳී ඇත්තේ අප අතර බව අප අවබෝධ කරගත යුතු කරුණකි. අන් අය ඔස්සේ සතුටක් ලැබෙන්නේ එය තාවකාලිකය. අප විසින් සොයන සතුට සොයා ගත යුත්තේ අන් අය ඔස්සේ නොව අප විසින්ය. අප සොයන සතුට ඇත්තේ අප තුළමය. එය හාර අවුස්සා සොයගැනීමට වෙහෙස මහන්සි විය යුත්තේ අපය. අප තුළ ඇති අපේ සතුට සොයන මං පෙත් විවර කර ගත යුත්තේත්, එම මාර්ග සොයා ගත යුත්තේත් අපය.

හර්ෂණ තුෂාර සිල්වා
2015.11.22