ඔහු මට හමුවන්නේ මා පාසලේ උසස් පෙළ පන්තියේ සිටින සමයේය. පාසලේ විවිධ උත්සව ආවරණය කිරීමට පාසලට පැමිණි ඔහුත් මාත් අතර මිත්‍රත්වයක් ගොඩනැගුණු අතර පත්තර රස්සාවට ඒ මිත්‍රත්වය පාලමක් විය. සැබැවින්ම කියතොත් පත්තර රස්සාවේ මගේ මුල් ගුරුවරයා ඔහුය. මා පත්තර රස්සාවට පැමිණෙන්නේ 2013 වසරේ ජනවාරි මාසයේදීය.
එම වසරේ අගෝස්තු මාසයේදී මා දෙවැනි වරට උසස් පෙළ ලියන අගෝස්තු උදා විය. ජූලි 27 වැනිදා රතු පස්වල හා අවට ගම්මානවල ජනතාව ප්‍රදේශයේ ජලය පානයට සුදුසු නැති බව කියමින් උද්ඝෝෂණයක් ඇරැඹීය. එම උද්ඝෝෂණයට අගෝස්තු 2 වැනිදා තිස් වසරක යුද්ධයක් අවසන් රජයේ හමුදාවල ප්‍රහාරයක් එල්ල වූ එම ගැටුම්වලින් තරුණයකුට ජීවිතය ද තවත් බොහෝ පිරිසක් තුවාල ලැබූහ. එම ගැටුම්වලින් කායිකව පීඩා විඳින බොහෝ පිරිස් තවමත් වෙති.
රජයේ හමුදා හෝ ත්‍රස්තවාදය හෝ ගැටුම්වල, ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවල, ආයුදවල මිලේච්ඡත්වය, බියකරු බව තේරුම් ගැනීමට රතුපස්වල සිදුවීම් එක් සුවිශේෂී සිදුවීමකි. එක් අවස්ථාවකදී වීරත්වයෙන් උත්කර්ෂයට නංවන ලද හමුදාව තවත් අවස්ථාවකදී ප්‍රතිවාදීන් බවට පත්වූ කදිම අවස්ථාවකි රතුපස්වල සිදුවීම. එබැවින් ප්‍රචණ්ඩත්වයට, මිලේචත්වය, යුද්ධයට, ආයුදවලට එරෙහිව අප සිටගත යුත්තේ කොතැනද යන්නට කදිම උදාහරණයක් රතුපස්වල සිදුවීම අපට ලබාදෙයි.
ඕනෑම යුද්ධයකදී රජයේ හමුදාවක නම් එම සෙබළුන්, ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක නම් එම සාමාජිකයන්, වෙනයම් සටන්කාමී කණ්ඩායමක නම් ඔවුන් කටයුතු කරන්නේ ඔවුන්ගේ නායකයන් හෝ ඉහළ පෙළ දෙන තීන්දු තීරණවලට, අණකිරීම්වලට අනුව ඒ අතරම අප විසින් අවබෝධ කරගත යුතු තවත් කරුණකි. එය ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවට වුවද, එල්.ටී.ටී.ඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයට හෝ වෙනයම් සංවිධානයකට වුවද පොදු තත්ත්වයකි. මෙරට පැවැති සිවිල් යුද්ධයේදී හමුදාවේ හෝ එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානයෙන් පිරිස් අතින් අනේක වැරැදි සිදුවන්නට ඇත. ඒ සම්බන්ධයෙන් සියලු පාර්ශව එකිනෙකාගෙන් සමාව ගත යුතුය. රතුපස්වලින් හමුදාවට බැඳුණු ඕනෑ තරම් තරුණයන් ඇත. රතුපස්වල ජනතාව හමුදාවට ගරු කරනු ඇතැයි අපට නොසිතා නොසිටිය නොහැක. ඒ අතරම තමාගේ අයිතිවාසිකම් උදුරා ගන්නන්ට එරෙහිව කොතරම් ගරු කරන්නෙකු ආදරය කරන්නෙකු වුවද ඔවුන්ට එරෙහිව නැගී සිටින බවට රතු පස්වල උදාහරණයකි.
රතුපස්වල සිදුවීම් ආරම්භ වන්නේ ඇයි ? රතුපස්වල සිදුවීම ආරම්භ වන්නේ ප්‍රදේශයේ කර්මාන්තශාලාවකින් පරිසරයට එක්වන අපද්‍රව්‍ය හේතුවෙන් ප්‍රදේශයේ භූගත ජලය අපවිත්‍රවන බව පවසමිනි. ජනතාව ඊට විරෝධය පාන්නේ අද ඊයේ නොවන බව බොහෝ දෙනකු නොදැන සිටිනවා වන්නට පුළුවනි. ආහාරපාන හා ජලය යනු මිනිසාගේ මූලික අයිතිවාසිකමකි. ඕනෑ තරම් ජලය ඇතැයි කියන රටේ බීමට දිය පොදක් නොමැතිව පීඩා විඳින ජනතාව දහස් ගණනකි. ජලයට විස එකතුවීම නිසා අද වනවිට රටේ බොහෝ ප්‍රදේශවල ජනතාව විවිධ රෝගාබාධවලට ගොදුරුව ඇති බව නොරහසකි. බීමට ඇති ජලයට විස එකතුවීම තවත් අභාග්‍යයකි. මහත් අවාසනාවකි. බොහෝ වැරැදි සිදු වෙද්දීත් නිහඬව සිටින ජනතාව අතර රතුපස්වල ජනතාවට ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී ස්ථානයක් හිමිවන්නේ, ඔවුන්ගේ සටන්කාමීත්වය නිසාම බව කිව යුතුය.
රත-ුපස්වල අරගලය දියත් වන්නේම මේ රටේ කෙදිනකවත් නොතිබූ බලයක් හිමිව තිබූ, මහත් ජනප්‍රසාදයට පත් ආණ්ඩුවකට එරෙහිවය. රතුපස්වල අරගලය ආණ්ඩු මාරු කිරීමට හේතුවක් වන්නේය. ජනාධිපතිවරණයේ සටන් පාඨයක් වන්නේය. ඒ අරුතින්ම රතුපස්වල ජන අරගලය මෙරට ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී ස්ථානයක් හිමිවන අරගලයකි.
අද වනවිට රතුපස්වල ජනතාවට සියයක් නොවුණද යම් යම් සාධාරණ හිමිව ඇති බව කිව යුතුය. රතුපස්වල ජනතාවගේ සටන මේ රටේ සෑම කොනකම දියත් විය යුතු සටනකි. අරගල පාවාදීම්, ජනතා එකමුතුව ආදී සියල්ලට රතුපස්වල අරගලය හොඳම උදාහරණ සපයන බව මගේ විශ්වාසයයි. ගහ කොළින් ස්වයාපෝෂිත මේ ලක් භූමියට මිනිසා විසින් කර ඇති හානියට රතුපස්වල උදාහරණ සපයයි. අප විසින් කරන ලද හානියට පරිසරයට පෙරළා අපට දඬුවම් දීමට රතුපස්වල හොඳම උදාහරණයකි.
රතුපස්වලින් උගත යුතු පාඩම් රැසකි. රතුපස්වල ජනතා අරගලවලට හොඳ තෝතැන්නකි. අනාගත අරගලවලට උත්තේජනයකි.
මේ රතුපස්වල අරගලය බොහෝ චරිත වෙති. ජනමාධ්‍යවේදීන් කිහිපදෙනකුගේම නම් ඒ අතර වෙයි. සටහන ආරම්භයේදී මම ඔහු ගැන යම් සඳහනක් කළෙමි. හවස තේ බොන්නට ගියවිට, දහවල් ආහාර ගන්නා විට ඔහු රතුපස්වල නොකී අවස්ථා විරලය. පත්තරකාරයකු ලෙස වැඩෙත්ම රතුපස්වල ගැනත් ජනමාධ්‍යය ගැනත් මම උගත ගතිමි. මුල් කාලයේදී රතුපස්වල එක් සිදුවීමක් වුවත් පසුකාලීනව මම බොහෝ දේ උගත්තෙමි.
පෙර කී පරිදි ඔහු බොහෝ අවස්ථාවලදී රතුපස්වල ගැන කතා කළේය. හැකි සෑම අවස්ථාවකදීම රතුපස්වල ගැන ලීවේය. රතුපස්වල ජනතාවට සාධාරණය ඉටු කිරීමට බොහෝ දේ කළේය. තවමත් ඔහුගේ සටන අවසන් නැත. මීට මාස කිහිපයකට පෙර දවසක මල්ලි මං රතුපස්වල ගැන පොතක් ලියන බව ඔහු කීවේය. දැන් එය ලියා අවසන්ය. දැන් ඇත්තේ එය කියවීමේ අවස්ථාවය. සටන ඇරැඹෙනු ඇත්තේ දැන්ය. පොත ගැනත් ඔහු ගැනත් දැන් බොහෝ දෙනකු කතා කරන්නට පටන්ගෙනය. පොත ගැන ඉදිරියටත් කතා කරනු ඇත. ඔහුගේ පොත මේ රටේ අරගල ගැන, සිදුවීම් අධ්‍යයනය ගැන සුවිශේෂී සටහනක් තබනු ඇත. අරගල අධ්‍යයනයට ඔහුගේ කෘතිය අත්පොතක් වනු ඇතැයි යන්න මගේ විශ්වාසයයි.
රතුපස්වල ජනතාව විඳි දුක විඳින්නට කැමැති නම්, ජනඅරගලයක දිය සලකුණ දකින්නට කැමැති නම්, ජල බෝතලයක් රැගෙන එන්න. වතුර බිඳක් නොබී දේශන අවසන් වන තුරු රැඳී සිටින්න. ඔබේ පැමිණීම, ඔබ විසින් දිය පොදක් පානය නොකර දේශනවලට සවන් දෙමින් ඔබ කරන අරගලයට මගේ ප්‍රණාමය.
එසේ අකැමැති නම්, මෙරට අරගලවල ප්‍රධාන සාක්ෂිකරුවන් වන, විවිධ අවස්ථාවල සිය පෑනත් හඬත් අවදිකළ මහාචාර්ය සරත් විජේසුරියගේ හා ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී වික්ටර් අයිවන්ගේ දේශනවලට සුවපහසුව අසුන්ගෙන සවන් දෙන්න. “ජන අරගලයක දිය සලකුණ” - “රතුපස්වල” ඔවුන් ඔබට කියාවි. කෘතිය රසවිඳීම විවේචන ඔබට බාරය.
හර්ෂණ තුෂාර සිල්වා
11.09.16
