මේකට
නිමිත්ත අර සිරසම පාර කියපු උන්ගේ ළඟම නෑයෙක් උන්ගේම නිවේදිකා
නංගියෙක් පොතකින් බලලා අහපු ප්රශ්නයක් වරද්දා ගැනීම වුණත්, මගේ
අරමුණ ඒ ගැන කතා කරන්න නොවේ. මේක ජාතික පැටලිල්ලක්, සපුරා
ඇකඩමිකයි.
---------
ලංකාවේ අගනුවර ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ. හැබැයි මෙහෙම නගරයක් තියෙනවද?
සාමාන්යයෙන් අගනුවර කියන්නේ ප්රධානම නගරය. එහෙත් සමහර රටවල එය එසේ
නොවේ. උදාහරනෙකට බ්රසිලියා, ඔටාවා, කැන්බරා, වොෂින්ටන්, අබූජා මේවා
අගනුවර වුනාට රටේ ප්රධාන නගරය නොවේ. හැබැයි මේවා භුමියේ වෙන්ව
පිහිටි නගර. කැන්බරා බ්රසිලියා එහෙම තනිකරම අගනුවර කරන්නම කෘතිමව
හදාපුවා හැබැයි පවතින නගර.
ජපුර අයිති කෝට්ටේ මහනගර සභාවක් තියෙනවා තමයි. දැන් මෙතන එනවා පොඩි පැටලිල්ලක්, නගරයක් කියන්නේ මොකද්ද කියලා. ඇත්තෙන්ම නගරයක් කියන්නේ නගරසභා සීමාවක් කියන අර්ථය ඒ හැටි නිවැරදි නැහැ. ඒ මීට සියවස් ගානකට පෙර නගරයේ සීමා. එහෙම බැලුවොත් සිඩ්නි කියන්නේ ලක්ෂයක් විතර ඉන්න මිලියන ගානක් පිට පළාත් වාසින් එදිනෙදා ඇවිත් යන නගරයක්, නගර වාසින් ෂොපින් යන්නේ නගරෙන් පිට වෙන්න පුළුවන්. නගර සභා එතරම් කුඩා වෙනවා. ලන්ඩන් නගර සභාව නම් දාස් ගානයිලු ජනගහනය. රෝමන් කාරයෝ දාපු සීමා.
මෙන්න මේ අතීත කාලින නගර සභා සීමා වැලිඩ් නැති නිසා නගරයක් කියා සලකන්නේ කිසියම් පලාතක බහුතර මිනිස්සු පිරිසක් එදිනෙද කටයුතු වලට යන එන මුළු පරාසයට හෙවත් මෙට්රොපොලිටන් එකට. කොළඹ ගත්තොත් විකියේ කියන්නේ මිලියන පහකට මදක් අඩු ජනගහනයක්, ඔය පානදුර පිළියන්දල හෝමාගම කඩුවෙල කිරිබත්ගොඩ වත්තල වගේ. මේක අස්සේ නගර සභා ඕනෑතරම් තියෙනවා. ඒ අනුව හැදෙන්නේ උපනගර හෙවත් සබර්බ්ස්.
ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ කියන්නේ කොළඹ සබර්බ් එකක්. ඕකයි ගැටලුව. වෙනත් නගරයක සබර්බ් එකකට අගනුවර කියන එකම රට බොහෝ දුරට ලංකාව.
දැන් ලංකාවේ අගනුවර බහුතරයක් සිටිසන්ස් ලා උදේට ඇහැරිලා ඇඳ පැලඳ ගෙන රස්සාවට යන්නේ එය වටේ තියෙන වෙනත් නගරෙකට. අවුටින් යන්නේ කඩෙන් කෑම ගන්නේ ළමයි ඉස්කෝලේ දාන්නේ වෙන නගරෙක. කොටින්ම වරිපනම් නොගෙවන්න උන් දන්නවාද උන් අගනුවර වාසින් කියලා.
ලංකාවේ අගනුවර මෙට්රොපොලිටන් එක මොකද්ද? එහෙම එකක් කියන්න පුලුවන්ද? වෙන මෙට්රෝ එකක් අස්සේ තියෙන එකකට මෙට්රෝ එකක් හැදෙන්නේ කොහොමද?
හුදෙක් පාර්ලිමේන්තුවයි ආණ්ඩුවේ ඔෆිස් ටිකයි අගනුවරම තදාසන්න වෙන තැනකට ගෙනිච්ච පමණින් එම සබර්බ් එක අගනුවර වෙන්නේ නැහැ. මේකත් ලංකාවේ දේශපාලන උවමනා මත කරාපු එක පැටලීමක්.
ඉතින් මිනිසුන්ට අගනුවර පැටලෙන්නේ මහ පොළොවේ ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ කියලා නගරයක් නැතිනිසා.
ප.ලි. මේක කලේ අර සිරිමතාණන් ඒකට තමන්ගේ නම දාගන්න කියා කටකතාවක් තියෙනවා. පුරාන කෝට්ටේ නගරයට කිව්ව නම ශ්රී ජයවර්ධන පුරය නේ. ඒක අහම්බෙන් එයාගෙත් නම නේ.
සුජීව කොකාවල
ජපුර අයිති කෝට්ටේ මහනගර සභාවක් තියෙනවා තමයි. දැන් මෙතන එනවා පොඩි පැටලිල්ලක්, නගරයක් කියන්නේ මොකද්ද කියලා. ඇත්තෙන්ම නගරයක් කියන්නේ නගරසභා සීමාවක් කියන අර්ථය ඒ හැටි නිවැරදි නැහැ. ඒ මීට සියවස් ගානකට පෙර නගරයේ සීමා. එහෙම බැලුවොත් සිඩ්නි කියන්නේ ලක්ෂයක් විතර ඉන්න මිලියන ගානක් පිට පළාත් වාසින් එදිනෙදා ඇවිත් යන නගරයක්, නගර වාසින් ෂොපින් යන්නේ නගරෙන් පිට වෙන්න පුළුවන්. නගර සභා එතරම් කුඩා වෙනවා. ලන්ඩන් නගර සභාව නම් දාස් ගානයිලු ජනගහනය. රෝමන් කාරයෝ දාපු සීමා.
මෙන්න මේ අතීත කාලින නගර සභා සීමා වැලිඩ් නැති නිසා නගරයක් කියා සලකන්නේ කිසියම් පලාතක බහුතර මිනිස්සු පිරිසක් එදිනෙද කටයුතු වලට යන එන මුළු පරාසයට හෙවත් මෙට්රොපොලිටන් එකට. කොළඹ ගත්තොත් විකියේ කියන්නේ මිලියන පහකට මදක් අඩු ජනගහනයක්, ඔය පානදුර පිළියන්දල හෝමාගම කඩුවෙල කිරිබත්ගොඩ වත්තල වගේ. මේක අස්සේ නගර සභා ඕනෑතරම් තියෙනවා. ඒ අනුව හැදෙන්නේ උපනගර හෙවත් සබර්බ්ස්.
ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ කියන්නේ කොළඹ සබර්බ් එකක්. ඕකයි ගැටලුව. වෙනත් නගරයක සබර්බ් එකකට අගනුවර කියන එකම රට බොහෝ දුරට ලංකාව.
දැන් ලංකාවේ අගනුවර බහුතරයක් සිටිසන්ස් ලා උදේට ඇහැරිලා ඇඳ පැලඳ ගෙන රස්සාවට යන්නේ එය වටේ තියෙන වෙනත් නගරෙකට. අවුටින් යන්නේ කඩෙන් කෑම ගන්නේ ළමයි ඉස්කෝලේ දාන්නේ වෙන නගරෙක. කොටින්ම වරිපනම් නොගෙවන්න උන් දන්නවාද උන් අගනුවර වාසින් කියලා.
ලංකාවේ අගනුවර මෙට්රොපොලිටන් එක මොකද්ද? එහෙම එකක් කියන්න පුලුවන්ද? වෙන මෙට්රෝ එකක් අස්සේ තියෙන එකකට මෙට්රෝ එකක් හැදෙන්නේ කොහොමද?
හුදෙක් පාර්ලිමේන්තුවයි ආණ්ඩුවේ ඔෆිස් ටිකයි අගනුවරම තදාසන්න වෙන තැනකට ගෙනිච්ච පමණින් එම සබර්බ් එක අගනුවර වෙන්නේ නැහැ. මේකත් ලංකාවේ දේශපාලන උවමනා මත කරාපු එක පැටලීමක්.
ඉතින් මිනිසුන්ට අගනුවර පැටලෙන්නේ මහ පොළොවේ ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ කියලා නගරයක් නැතිනිසා.
ප.ලි. මේක කලේ අර සිරිමතාණන් ඒකට තමන්ගේ නම දාගන්න කියා කටකතාවක් තියෙනවා. පුරාන කෝට්ටේ නගරයට කිව්ව නම ශ්රී ජයවර්ධන පුරය නේ. ඒක අහම්බෙන් එයාගෙත් නම නේ.
සුජීව කොකාවල
No comments:
Post a Comment