හම්බන්තොට දිස්ති‍්‍රක්කයේ කෙටිම මැතිවරණ ඉතිහාසය හිමි තංගල්ල අසුන දශක තුනක් තුළ ලාංකීය දේශපාලනයේ අනභිබවනීය වාර්තා රැුසක්ම පිහිටුවීමට සමත්ව තිබේ. මෙම අසුන 1976 දී බිහිවන විට බෙලිඅත්ත හා තිස්සමහාරාම ආසනවල කොටස් අඩු වැඩි වශයෙන් ඊට එකතුවිය. භූමිය, ජනගහණය, මෙන්ම ඡුන්ද ප‍්‍රමාණය අතින් ද දකුණු පළාතේ දෙවැනි විශාලම ඡුන්ද කොට්ඨාශය වන මෙය අගුණුකොළපැලැස්ස, අම්බලන්තොට, තංගල්ල, ප‍්‍රාදේශීය සභා, සහ තංගල්ල නගර සභා බලප‍්‍රදේශවලට බෙදී ඇත. දිස්ති‍්‍රක්කයේ ආර්ථික, වෙළෙඳ හා මූල්‍ය කටයුතුවලින් සැලැකිය යුතු කොටසක් දෛනිකව සිදුවන කේන්දි‍්‍රය මධ්‍යස්ථානයක් වන්නේද මෙහි ඇති තංගල්ල නගරයයි. තංගල්ල ආසනයේ මුලින්ම පැවැති 77 මහ මැතිවරණයේදී එච්.එස් ද සිල්වා (ශ්‍රීලනිප* මහතා වැඩි ඡුන්ද 11,783කින් පරදා විශිෂ්ට ජයග‍්‍රහණයක් ලබාගෙන තිබුණේ එජාප ජිනදාස වීරසිංහ මහතාය. වසර 10ක්ම මෙහි මන්තී‍්‍රවරයාව සිටි වීරසිංහ මහතා 87 ජූලි 31 වැනිදා නාඳුනන තුවක්කුකරුවන් විසින් මරාදමන ලද්දේ රට තුළ මහත් දේශපාලන කැළඹීමක් ඇති වූ ඉන්දු ලංකා සාම ගිවිසුමට අත්සන් තබා දින දෙකක් ගතවීමටත් පෙරය. එම ගිවිසුමට එරෙහිව දකුණේ හටගත් දෙවැනි රාජ්‍ය වීරෝධී අරගලයේදී ඝාතනය කෙරුණු දසදහස් ගණන් පුරවැසියන් අතුරින් කැරැුලිකරුවන්ගේ වෙඩි උණ්ඩයට මුලින්ම ගොදුරු වූ පළමු දේශපාලන ප‍්‍රභූවරයා වන්නේ ද ජිනදාස වීරසිංහ මහතාය. එජාපය ලද දැවැන්ත ජයග‍්‍රහණයක් ද සමගින් 77 දී දිගහැරෙන තංගල්ල ආසනයේ, මැතිවරණ වංශකතාව ඊට දශක ත-ුනකට පසු අද වනවිට සහමුලින්ම කණපිට හැරී ඇත්තේ එය සන්ධානය සතු ප‍්‍රබලම බලකොටුවක් බවට පත්වෙමිනි.

උපුටාගැනීම
ශ්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ ඉතිහාසය හා ප‍්‍රතිඵල විශ්ලේෂණය
නීතිඥ කපිල මුණසිංහ